.png)
Prosument, czyli kto?
Pojęcie prosumenta definiuje Ustawa o odnawialnych źródłach energii z 20 lutego 2015 r. Według niej prosumentem energii odnawialnej jest podmiot, który wytwarza energię elektryczną z OZE na potrzeby własne z instalacji o mocy maksymalnej 50kWp i jednocześnie jest odbiorcą końcowym. Przy czym, jeżeli odbiorcą końcowym jest firma, to produkcja energii elektrycznej nie może stanowić przeważającej części jej działalności gospodarczej. Takie podmioty są prosumentami indywidualnymi.
Prosument zbiorowy
Prosumentem zbiorowym energii odnawialnej jest odbiorca końcowy, który jednocześnie wytwarza energię elektryczną z OZE na własne potrzeby z mikro instalacji lub małej instalacji. Jest ona podłączona do sieci, ale za pośrednictwem instalacji elektrycznej w budynku wielorodzinnym. Taka sytuacja wystąpi wówczas, gdy spółdzielnia mieszkaniowa zdecyduje się na zbudowanie instalacji fotowoltaicznej i dodatkowo będzie przekazywać prąd mieszkańcom, którzy zawarli stosowną umowę, zamiast wykorzystywać energię elektryczną tylko na potrzeby własne.
Ten zapis pozwala spółdzielniom na montowanie dużych instalacji fotowoltaicznych, ponieważ na każdego lokatora, który zostanie objęty umową prosumencką, przypada 50kWp. Dla przykładu, gdy chęć przystąpienia do umowy wyrazi sześciu lokatorów, sumaryczna moc instalacji fotowoltaicznej może wynosić do 300kWp.
Prosument wirtualny
Prosumentem wirtualnym energii odnawialnej jest odbiorca końcowy, który jednocześnie wytwarza energię elektryczną z OZE na własne potrzeby z mikro instalacji lub małej instalacji podłączonej do sieci, ale w innym miejscu niż ją odbiera. Jednocześnie instalacja ta nie może być przyłączona do sieci za pośrednictwem instalacji w budynku wielorodzinnym ani nie może, w przypadku firmy, stanowić przeważającej części jej działalności gospodarczej.
Przepisy te zostały wprowadzone w 2021 roku, lecz wchodzą w życie dopiero z dniem 2 lipca 2024 r. Oznacza to, że obecnie nadal nie można zostać prosumentem wirtualnym i dopiero od połowy przyszłego roku będzie można zbudować instalację fotowoltaiczną w innym miejscu niż odbiera się prąd. Nadal jednak moc instalacji nie będzie mogła przekraczać 50kW.
Kim jest wytwórca energii elektrycznej?
Technicznie każdy prosument jest wytwórcą energii elektrycznej z OZE, ale nie każdy wytwórca będzie prosumentem. Status ten zarezerwowany jest dla przedsiębiorców, którzy nadwyżki wyprodukowanej energii elektrycznej sprzedają w ramach działalności gospodarczej. Handel energią z OZE dla takiego podmiotu stanowi przeważającą formę działalności lub może być jej jedyną formą.
Sposoby rozliczania
Prosument energii elektrycznej z odnawialnych źródeł energii może obecnie rozliczać się w dwóch systemach. Pierwszy z nich, czyli system opustów, polega na tym, że w okresach produkcji nadwyżek, energia elektryczna jest przekazywana do sieci, a w okresie niedoboru odbierana bezpłatnie na podstawie ustalonych z góry zasad.
Drugi z nich, czyli net-billing, polega na tym, że prosumenci aktywnie uczestniczą w handlu energią i nadwyżki wyprodukowanego prądu sprzedają po cenach rynkowych publikowanych przez PSE. System ten wszedł w życie 1 kwietnia 2022 roku i dotyczy prosumentów, którzy swoje instalacje uruchomili po 31 marca 2022.
Podsumowując, ustawa o OZE wyróżnia trzy grupy prosumentów, jak również określa sposoby ich rozliczania. Warto mieć na uwadze te informacje, jeśli rozważasz inwestycję w fotowoltaikę.
