Prof. Jan Kozłowski z tarnowskiej PWSZ w światowej elicie badaczy

Lista rankingowa zawiera uszeregowane nazwiska 2 proc. najlepszych naukowców, których publikacje są najczęściej cytowane przez innych autorów. Oceniana jest całość dorobku naukowego poszczególnych badaczy ze wszystkich dziedzin nauki według indeksu bibliometrycznego, który uwzględnia kryteria takie jak: indeks Hirscha, liczbę cytowań (z uwzględnieniem autocytowań), Impact Factor, miejsce i rolę na liście autorów (pierwsze, ostatnie miejsce). Zestawienie objęło prawie 160 tys. specjalistów z 22 dyscyplin podzielonych na 176 bardziej szczegółowych dziedzin. Na liście znalazło się 726 naukowców reprezentujących Polskę.

Prof. Jan Kozłowski (1946) studia magisterskie z biologii na Uniwersytecie Jagiellońskim ukończył w 1969 roku broniąc pracę magisterską „Liczebność i rozmieszczenie ptaków w rezerwacie „Turbacz” w Gorcach”. W 1976 roku obronił doktorat w dyscyplinie nauki przyrodnicze (Uniwersytet Jagielloński) rozprawą „Wydajność eksploatowanych populacji laboratoryjnych Daphnia magna Straus” a w roku 1986 otrzymał stopień doktora habilitowanego w dyscyplinie ekologia (Uniwersytet Jagielloński) na podstawie pracy „Optymalizacja wieku dojrzewania i rozmiarów ciała zwierząt i roślin”. W 1996 roku otrzymał tytuł profesora w dziedzinie nauki biologiczne o specjalności: ekologia ewolucyjna i teoretyczna.

Jan Kozłowski odbył wiele krótko- i długoterminowych wyjazdów naukowych do ośrodków w Europie i USA. Współpracuje z instytucjami w Polsce oraz za granicami, np. z Zakładem Taksonomii Roślin Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu; Instytutem Ochrony Przyrody PAN w Krakowie; Max Planck Institute for Demographic Research in Rostock (Niemcy); Institute of Mathematics, University of Würzburg (Niemcy); Biodiversity Research Group, Department of Zoology, Charles University in Prague (Czechy); Department of Arctic Biology, University Centre in Svalbard, Longyearbyen (Norwegia).

Był wielokrotnie zapraszany przez środowisko naukowe do wygłoszenia referatów jak np. „The meaning of terms growth rate and adult size in determinate and indeterminate growers” dla Society for Integrative and Comparative Biology, Nowy Orlean, USA (2004); „The reasons why life histories are diverse” dla Symposium for European Freshwater Sciences, Kraków (2005); „Mortality plateau: the role of optimal resource allocation, mutation pressure and heritability” dla Evolutionary Demography of Aging Workshop, Durham University, Wielka Brytania (2006); „Cell size, temperature, and body size optimization in ectotherms” dla ESF Workshop „Thermal adaptation in ectotherms: Linking life history, physiology and behaviour” Barcelona, Hiszpania (2007); „If body mass determines metabolic rate, then what determines body mass?” dla British Ecological Society, Hatfield, Wielka Brytania (2009); „Allocation dilemmas in plants” Mathematical Modeling of Plant Development, Columbus, Ohio (2010); „Scaling of metabolic rate. Enigma or a trivial problem?” Annual Main Meeting, Society for Experimental Biology, Prague (2010).

Zainteresowania badawcze Jana Kozłowskiego koncentrują się głównie wokół ekologii, fizjologii oraz ewolucji strategii życiowych organizmów. Opracowuje modele ewolucyjne wykorzystujące zasadę optymalnego lokowania zasobów w funkcje życiowe organizmu, a także zajmuje się testowaniem empirycznym tych modeli.

W roku 2016 otrzymał prestiżową Nagrodę Fundacji na rzecz Nauki Polskiej w obszarze Nauk o Życiu i o Ziemi za sformułowanie i eksperymentalną weryfikację teorii wyjaśniającej różnorodność strategii życiowych organizmów jako efektu optymalnej alokacji zasobów. Kluczowym dla rozwoju tej teorii był esej teoretyczny z 1992 roku „Optimal allocation of resources to growth and reproduction: Implications for age and size at maturity” opublikowany w czasopiśmie Trends in Ecology and Evolution, w którym Kozłowski opisał jak organizmy rozporządzają dostępnymi zasobami na potrzeby wzrostu i rozmnażania oraz jaki ma to wpływ na wiek dojrzewania i masę ciała.

Stosując zasadę optymalnego podziału zasobów, Kozłowski bada również ewolucję, jak dotąd niewyjaśnionego przez naukę, zachowania wielu organizmów zmiennocieplnych (których temperatura ciała zależy od temperatury otoczenia). Organizmy takie w ciepłym środowisku rosną szybko, ale z powodu wczesnego dojrzewanie osiągają mniejsze rozmiary ciała w porównaniu z organizmami żyjącymi w zimnym środowisku. Prace badawcze Kozłowskiego mają także decydujący wpływ na rozwinięcie koncepcji adaptatywnej wartości rozmiaru komórek, zaproponowanej w 1983 roku przez prof. Henryka Szarskiego. Dzięki utworzonym w zespole Kozłowskiego nowym laboratoriom: histologicznym (w 2010) oraz ekologii termalnej (w 2012) możliwe stało się dalsze rozwijanie badań empirycznych przy wykorzystaniu specjalistycznej aparatury.

Prof. Kozłowski jest autorem lub współautorem kilkudziesięciu publikacji naukowych oraz licznych artykułów popularnonaukowych. Jego publikacja, napisana wspólnie z Markiem Konarzewskim „Is West, Brown and Enquist’s model of allometric scaling mathematically correct and biologically relevant?” opublikowana w 2004 została uznana przez Functional Ecology za jedną z dziesięciu najbardziej wpływowych publikacji wydanych przez to czasopismo.

Informacja na podstawie uj.edu.pl, Wikipedia i Archiwum PWSZ