Historyczna miejscowość w powiecie bocheńskim, znana między innymi z zabytkowego rynku, drewnianego kościoła św. Leonarda wpisanego na listę UNESCO oraz słynnego konkursu palm wielkanocnych, może odzyskać status, który posiadała przez ponad sześć stuleci.
Samorząd zakończył właśnie ważny etap procedury. Od 16 października do 16 listopada 2026 roku mieszkańcy gminy mogli wypowiedzieć się na temat przywrócenia Lipnicy Murowanej praw miejskich.
Mieszkańcy powiedzieli „tak”, ale frekwencja była niewielka
Z opublikowanych wyników konsultacji społecznych wynika, że oddano 247 ważnych ankiet.
Wyniki głosowania:
- 181 osób (73,28 proc.) poparło przywrócenie praw miejskich.
- 61 osób (24,70 proc.) było przeciwnych.
- 5 osób (2,02 proc.) wstrzymało się od głosu.
Frekwencja w całej gminie wyniosła jednak zaledwie 5,84 proc. uprawnionych mieszkańców.
Oznacza to, że choć zdecydowana większość uczestników konsultacji poparła zmianę statusu miejscowości, w głosowaniu wzięła udział stosunkowo niewielka część lokalnej społeczności.
Największe poparcie w Lipnicy Murowanej. Rajbrot przeciwko zmianie
Interesująco przedstawiają się wyniki konsultacji w poszczególnych sołectwach.
Największe poparcie dla odzyskania praw miejskich odnotowano w samej Lipnicy Murowanej. Spośród 120 ważnych głosów aż 104 osoby opowiedziały się za zmianą. Przeciw było 12 mieszkańców, a cztery osoby wstrzymały się od głosu.
Oznacza to poparcie na poziomie 86,67 proc. uczestniczących w konsultacjach mieszkańców miejscowości.
Inaczej sytuacja wyglądała w Rajbrocie, gdzie większość głosujących sprzeciwiła się przywróceniu Lipnicy Murowanej statusu miasta. Przeciw zagłosowało tam 18 osób, a za było dziewięć.
W Lipnicy Dolnej, Lipnicy Górnej i Borównej przeważali zwolennicy zmiany.
Lipnica Murowana była miastem przez ponad 600 lat
Starania o odzyskanie praw miejskich mają przede wszystkim znaczenie historyczne i symboliczne.
12 marca 1326 roku król Władysław Łokietek nadał prawa miejskie osadzie zwanej wówczas Lipnikiem.
Przez kolejne stulecia miejscowość rozwijała się jako lokalny ośrodek handlowy i administracyjny. Do dziś zachował się charakterystyczny średniowieczny układ urbanistyczny z centralnym rynkiem i zabytkową zabudową.
Lipnica Murowana utraciła prawa miejskie 1 lipca 1934 roku, po 608 latach posiadania tego statusu.
W 2026 roku miejscowość obchodzi jubileusz 700-lecia lokacji, który stał się impulsem do rozpoczęcia starań o przywrócenie jej dawnej pozycji administracyjnej.
Co oznacza odzyskanie praw miejskich dla mieszkańców?
Przywrócenie praw miejskich oznaczałoby zmianę statusu administracyjnego Lipnicy Murowanej. Obecna gmina wiejska stałaby się gminą miejsko-wiejską.
Wójt gminy pełniłby funkcję burmistrza, natomiast sama Lipnica Murowana uzyskałaby formalny status miasta.
Samorząd, odpowiadając na pytania mieszkańców podczas konsultacji, podkreślał, że taka zmiana nie powoduje automatycznego podwyższenia podatków i opłat lokalnych.
Podkreślano również, że rolnicy nadal mogliby korzystać z przysługujących im dopłat i uprawnień.
Kiedy Lipnica Murowana może ponownie zostać miastem?
Po zakończeniu konsultacji społecznych kolejnym etapem będzie decyzja Rady Gminy o wystąpieniu z formalnym wnioskiem o nadanie miejscowości statusu miasta.
Jeśli samorząd zdecyduje się kontynuować procedurę, dokumentacja powinna zostać przekazana za pośrednictwem wojewody małopolskiego do ministra właściwego do spraw administracji publicznej do 31 marca 2027 roku.
Ostateczna decyzja należy do Rady Ministrów, która nadaje status miasta w drodze rozporządzenia.
Jeżeli wszystkie etapy procedury zakończą się pozytywnie, Lipnica Murowana mogłaby odzyskać prawa miejskie 1 stycznia 2028 roku.
Na razie jest to możliwy termin, a nie przesądzona decyzja.
Wójt: to ważny moment w historii miejscowości
Wójt gminy Lipnica Murowana Tomasz Gromala pozytywnie ocenił zakończenie konsultacji społecznych.
W przekazanym stanowisku wskazał, że wynik konsultacji umożliwia kontynuowanie procedury związanej z ubieganiem się o przywrócenie praw miejskich.
Podziękował także mieszkańcom, którzy zdecydowali się wyrazić opinię w sprawie przyszłości miejscowości.
Przed lokalnym samorządem kolejne działania administracyjne, które mogą doprowadzić do historycznej zmiany.
Po 92 latach Lipnica Murowana ma więc szansę ponownie znaleźć się na mapie polskich miast. Czy tak się stanie, okaże się po zakończeniu procedury i podjęciu decyzji przez Radę Ministrów.
