.png)
W dniach 2–4 października 2026 roku w Tarnowie odbędzie się XXVII Międzynarodowy Tabor Pamięci Romów, któremu towarzyszyć będzie VIII Konferencja Taborowa. Wydarzenie poświęcone będzie historii, kulturze, pamięci o Zagładzie Romów i Sinti, a także współczesnym problemom dotyczącym społeczności romskiej.
Organizatorem wydarzenia jest Komitet Opieki nad Zabytkami Kultury Żydowskiej w Tarnowie, a współorganizatorem Muzeum Ziemi Tarnowskiej. Projekt finansowany jest przez Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji.
Historia, pamięć i współczesne wyzwania
Pierwszego dnia, w piątek 2 października, uczestnicy będą mogli zwiedzić ekspozycję „Romowie. Historia i kultura” w Muzeum Etnograficznym przy ul. Krakowskiej 10 w Tarnowie.
Następnie rozpoczną się obrady konferencyjne w Piwnicy pod Gwiazdami przy ul. Dąbrowskiego 7.
Dr Alicja Gontarek z Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej w Lublinie przedstawi referat dotyczący prób dokumentowania Zagłady Romów podejmowanych przez Główną Komisję Badania Zbrodni Hitlerowskich w Polsce w latach 1979–1981.
Dr Aleksandra Szczepan z Instytutu Historii i Kultury Europy Wschodniej im. Leibniza podejmie temat polskiej wsi i rozproszonej Zagłady Romów w serialu „Popielec”.
Małopolskim Szlakiem Martyrologii Romów
W sobotę 3 października uczestnicy wyruszą na autokarową trasę Małopolskim Szlakiem Martyrologii Romów. Trasa prowadzić będzie przez Tarnów, Żabno, Bielczę, Borzęcin Górny, Borzęcin Dolny i Szczurową.
Po powrocie zaplanowano kolejne sesje konferencyjne.
Dr hab. Tomasz Wicherkiewicz, prof. Uniwersytetu Adama Mickiewicza w Poznaniu, będzie mówił o polityce językowej wobec Romów w Polsce i jej znaczeniu dla społeczności romskiej.
Dr hab. Adela Kożyczkowska, prof. Uniwersytetu Gdańskiego, przedstawi problem ukrytych praktyk dyskryminacyjnych wobec dzieci romskich w polskiej szkole.
Tomasz Pawęzka, szef projektów e-Journalism University, przedstawi z kolei rolę lokalnych mediów w przeciwdziałaniu wykluczeniu mniejszości romskiej na przykładzie projektu „Poznajmy się – Wszyscy jesteśmy braćmi pod jednym niebem”.
Wieczorna część obrad obejmie wystąpienie dr. Wojciecha Szymańskiego z Uniwersytetu Warszawskiego, dotyczące projektu „Las śpiewa” Małgorzaty Mirgi-Tas, a także prezentację filmu „On My Land” („Na mojej ziemi”) w reżyserii Pauliny Ibek.
Film powstał w ramach projektu badawczego ROCIT, poświęconego nierównemu obywatelstwu oraz doświadczeniom ukraińskich Romów w kontekście wojny i przymusowego przesiedlenia.
O pamięci, Brazylii i historii Czechosłowacji
Ostatni dzień konferencji, w niedzielę 4 października, poświęcony będzie kolejnym zagadnieniom związanym z historią i współczesnością Romów.
Ilona Flażyńska z Muzeum Treblinka przedstawi temat roli książki „Romowie. Historia i poezja” w zachowaniu pamięci o Zagładzie Romów i Sinti.
Dr hab. Magdalena Krysińska-Kałużna, prof. Uniwersytetu Wrocławskiego, opowie o sytuacji Romów w Brazylii i procesie przechodzenia „od niewidzialności do uznania”.
Konferencję zamknie wystąpienie dr Joanny Brodniewicz z Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu poświęcone romskim narracjom o historii Czechosłowacji w latach 1968–1989.
XXVII Międzynarodowy Tabor Pamięci Romów po raz kolejny połączy w Tarnowie wymiar historyczny, naukowy i edukacyjny. Tegoroczny program obejmie zarówno pamięć o Zagładzie Romów, jak i aktualne zagadnienia dotyczące dyskryminacji, języka, edukacji, mediów i społecznego uczestnictwa Romów.
