.png)
Krtań - musisz to wiedzieć!
W środkowej części krtani znajdują się dwie fałdy głosowe, które potocznie nazywamy strunami głosowymi. Wspólnie ze znajdującą się pomiędzy nimi szparą tworzą tzw. głośnię. To kluczowy obszar dla powstawania dźwięków, które możemy wydobywać dzięki odpowiednim drganiom fałdów oraz przepływowi powietrza przez światło krtani. W czasie mowy fałdy głosowe zbliżają się do siebie, zaś w trakcie oddychania oddalają. Łatwo więc wnioskować, że kiedy w tym obszarze powstaje stan zapalny i związany z nim obrzęk - zwykle dotyka nie tylko fałdy głosowe, lecz także otaczające je tkanki - pojawiają się trudności z mówieniem, a w ciężkich przypadkach także z oddychaniem.
Objawy zapalenia krtani:
- chrypka, słaby, matowy, załamujący się głos - jeżeli dotyka nas przewlekłe zapalenie krtani, chrypka najsilniej dokucza w godzinach porannych;
- gorączka - jeżeli to zapalenie podgłośni, które powstaje na tle wirusowym, nadmiernie podwyższona temperatura raczej nie występuje; pojawia się zwykle w przebiegu bakteryjnych infekcji krtani;
- suchy kaszel - może przybrać ,,szczekającą” formę;
- uczucie ,,guli w gardle”;
- świszczący oddech - tzw. świst krtaniowy (stridor);
- trudności w przełykaniu;
- problemy z nabraniem powietrza;
- duszności;
- pojawiają się także nieżyt nosa i gardła, które zwykle występują jako pierwsze (około 2-3 dni przed zaobserwowaniem objawów stricte związanych z zapaleniem krtani).
Warto podkreślić, że każdy przypadek zapalenia krtani może się istotnie od siebie różnić - zarówno w kontekście występujących objawów (nie każdy z nich musi się pojawić), jak i ich intensywności. Zdarza się, że pacjenci w ogóle nie zauważają zapalenia krtani, ponieważ symptomy są tak mało uciążliwe, lecz w niektórych przypadkach ostra postać choroby może prowadzić nawet do hospitalizacji i konieczności intubacji. Co ważne, obie te formy należy kontrolować - także te z pozoru lekkie w przebiegu. Mogą ewoluować w stan przewlekły i tym samym dać pole do powstania polipów czy torbieli krtani, które mogą trwale uszkodzić głos i wymagać leczenia chirurgicznego.
Zapalenie krtani - rodzaje i leczenie
Dwa główne rodzaje zapalenia krtani to zapalenie nagłośni oraz zapalenie podgłośni. Pierwsza z wymienionych tu chorób powstaje na tle bakteryjnym i wymaga natychmiastowego leczenia. Przebiega bardzo intensywnie i szybko może doprowadzić do niewydolności oddechowej. Na szczęście występuje znacznie rzadziej niż drugi z rodzajów.
Podgłośniowe zapalenie krtani to najczęstsza forma opisywanej tu choroby. Inaczej określa się ją krupem wirusowym i to właśnie na bazie tego rodzaju patogenów powstaje. Odpowiadać mogą za nią m.in. wirusy grypy, paragrypy lub adenowirusy. To istotne z perspektywy leczenia, ponieważ zakażenia wirusowe nie wymagają antybiotykoterapii. Wskazane jest tylko leczenie objawowe.
- Jeżeli występuje znacznie podwyższona temperatura, pomocne będą leki działające przeciwgorączkowo oraz przeciwzapalnie, np. paracetamol lub ibuprofen.
- Wskazane są środki łagodzące problemy z gardłem: pastylki do ssania, aerozol czy roztwór do jego płukania - jednym z pomocnych składników w tym zakresie jest benzydamina, która działa m.in. przeciwzapalnie, przeciwbólowo, antyseptycznie.
- Do nawilżania i udrażniania nosa można zastosować izotoniczny roztwór soli morskiej w aerozolu.
- Pomogą także domowe sposoby, np. płukanie gardła sodą oczyszczoną (pół łyżeczki sody rozpuszczamy w połowie szklanki wody; płukankę wykonujemy 2-3 razy dziennie) lub zioła (zwłaszcza tymianek i szałwia; można wykorzystać je zarówno do inhalacji, płukanki, jak i w formie herbatki do picia - zadziałają m.in. przeciwbakteryjnie).
Zapalenie krtani - o czym należy pamiętać?
Po pierwsze, zadbaj o odpowiednie nawilżenie powietrza. W pomieszczeniach, w których przebywasz, wilgotność powinna wynosić 45-65 proc. - to stan najbardziej optymalny dla naszych organizmów.
Po drugie, unikaj czynników drażniących krtań, takich jak dym papierosowy czy opary chemikaliów, np. farb lub lakierów.
Po trzecie, nie przeciążaj nadmiernie głosu. Jeżeli tego wymaga Twój zawód - jesteś nauczycielem, aktorem czy konferansjerem - konieczna będzie nauka odpowiedniej emisji głosu oraz utrzymywania prawidłowej postawy w trakcie mówienia. Tak, to także ma znaczenie w kontekście troski o zdrowie krtani. Nie tylko w trakcie leczenia stanów zapalnych, lecz także w zakresie ich prewencji.
