„Hejt to nie żart”. Policjanci i Kinga Zawodnik spotkali się z młodzieżą. Za nękanie w internecie grozi nawet 8 lat więzienia

Kinga Zawodnik opowiedziała o swoich doświadczeniach

W spotkaniu uczestniczyli uczniowie klas VII i VIII szkół z terenu gminy Wierzchosławice. Gościem wydarzenia była Kinga Zawodnik, która prowadzi warsztaty profilaktyczne „Stop Hejt” i „Love Not Hate”.

Podczas rozmowy podzieliła się własnymi doświadczeniami związanymi z internetową nienawiścią. Zwróciła uwagę, że obraźliwe komentarze, poniżanie i wyśmiewanie drugiego człowieka mogą pozostawić ślad na wiele lat.

Tarnowscy policjanci włączyli się w działania profilaktyczne

W wydarzeniu uczestniczyli również komendant Komisariatu Policji Tarnów-Zachód nadkomisarz Dominik Rzepecki oraz dzielnicowi aspirant Marcin Drzymuchowski i młodszy aspirant Damian Głogowski.

Spotkanie miało na celu uwrażliwienie młodych ludzi na skutki cyberprzemocy oraz pokazanie, jak reagować na krzywdzące zachowania w internecie.

Hejt może być przestępstwem. Co mówi Kodeks karny?

W polskim prawie nie istnieje jedno odrębne przestępstwo o nazwie „hejt”. Nie oznacza to jednak, że osoby publikujące obraźliwe, zniesławiające czy zastraszające treści pozostają bezkarne. W zależności od charakteru zachowania zastosowanie mogą znaleźć różne przepisy Kodeksu karnego.

Art. 212 Kodeksu karnego – zniesławienie.

Dotyczy pomawiania innej osoby, grupy osób, instytucji lub podmiotu o takie postępowanie albo właściwości, które mogą poniżyć je w opinii publicznej lub narazić na utratę zaufania potrzebnego do wykonywania zawodu bądź działalności.

Za zniesławienie grozi grzywna lub kara ograniczenia wolności. Jeżeli do przestępstwa dochodzi za pomocą środków masowego komunikowania, w tym internetu, sprawcy może grozić również kara pozbawienia wolności do roku.

Art. 216 Kodeksu karnego – zniewaga.

Obraźliwe określenia, wyzwiska i poniżające wypowiedzi mogą stanowić przestępstwo zniewagi, jeśli spełniają ustawowe przesłanki. Za zniewagę grozi grzywna lub ograniczenie wolności, natomiast gdy jest popełniona za pomocą środków masowego komunikowania, także do roku pozbawienia wolności.

Art. 190a Kodeksu karnego – uporczywe nękanie (stalking).

Szczególnie poważne konsekwencje mogą ponieść osoby, które uporczywie nękają innych, wywołując uzasadnione poczucie zagrożenia, poniżenia lub udręczenia albo istotnie naruszając ich prywatność.

Takie zachowania mogą obejmować m.in. wielokrotne prześladowanie danej osoby w internecie, jeżeli spełniają ustawowe znamiona przestępstwa.

Za stalking grozi od 6 miesięcy do 8 lat pozbawienia wolności.

Taka sama kara przewidziana jest za określone w art. 190a § 2 podszywanie się pod inną osobę z wykorzystaniem jej wizerunku lub danych, jeżeli prowadzi to do wyrządzenia szkody majątkowej albo osobistej.

Art. 190 Kodeksu karnego – groźby karalne.

Jeżeli sprawca grozi innej osobie popełnieniem przestępstwa na jej szkodę lub szkodę osoby najbliższej, a groźba wywołuje uzasadnioną obawę jej spełnienia, może odpowiadać za groźbę karalną.

Przewidziana kara to do 3 lat pozbawienia wolności.

Art. 257 Kodeksu karnego – znieważanie z powodu przynależności narodowej, etnicznej, rasowej lub wyznaniowej.

Publiczne znieważanie osoby lub grupy z powodów wskazanych w tym przepisie, w tym z powodu bezwyznaniowości, może skutkować karą do 3 lat pozbawienia wolności.

Hejt może kosztować także pieniądze. Odpowiedzialność cywilna

Oprócz odpowiedzialności karnej sprawca bezprawnego naruszenia dóbr osobistych może ponosić konsekwencje cywilnoprawne.

Na podstawie art. 23 i 24 Kodeksu cywilnego osoba pokrzywdzona może domagać się m.in. zaprzestania naruszeń, usunięcia ich skutków, opublikowania przeprosin, a także zadośćuczynienia pieniężnego lub zapłaty odpowiedniej sumy na wskazany cel społeczny.

W przypadku poniesienia szkody majątkowej możliwe jest również dochodzenie odszkodowania na zasadach ogólnych.

Oznacza to, że publikowanie bezprawnych treści w mediach społecznościowych może wiązać się zarówno z odpowiedzialnością karną, jak i finansową.

Nieletni również mogą ponieść konsekwencje

Odpowiedzialność za cyberprzemoc może dotyczyć także osób niepełnoletnich.

Co do zasady odpowiedzialność karną na podstawie Kodeksu karnego ponosi osoba, która ukończyła 17 lat. W przypadku czynów karalnych popełnionych przez osoby między 13. a 17. rokiem życia zastosowanie mają przepisy o wspieraniu i resocjalizacji nieletnich.

Sąd rodzinny może zastosować środki wychowawcze, takie jak upomnienie, zobowiązanie do przeproszenia pokrzywdzonego, naprawienie wyrządzonej szkody czy nadzór kuratora sądowego. W poważniejszych sprawach możliwe są także dalej idące środki przewidziane ustawą.

Jak zgłosić hejt i zabezpieczyć dowody?

Osoby, które doświadczają internetowej przemocy, powinny przede wszystkim zabezpieczyć dowody – zrzuty ekranu, adresy internetowe publikacji, daty, wiadomości oraz inne materiały pozwalające ustalić przebieg zdarzeń.

W przypadku podejrzenia uporczywego nękania lub gróźb karalnych można złożyć zawiadomienie na policji lub w prokuraturze, a także wymagany prawem wniosek o ściganie.

Warto pamiętać, że zniesławienie i zniewaga co do zasady są przestępstwami ściganymi z oskarżenia prywatnego. Oznacza to, że osoba pokrzywdzona może samodzielnie skierować prywatny akt oskarżenia do sądu. Nie każde zgłoszenie obraźliwego komentarza skutkuje automatycznie wszczęciem postępowania przez prokuraturę.

Nie pozostawajmy obojętni

Tarnowscy policjanci podkreślają, jak ważna jest reakcja świadków przemocy, którzy mogą przerwać łańcuch krzywdzących zachowań zamiast przyczyniać się do dalszego rozpowszechniania obraźliwych treści.

Osoby doświadczające hejtu powinny szukać pomocy u rodziców, nauczycieli, pedagogów szkolnych lub innych zaufanych osób.

Internet nie jest przestrzenią wyłączoną spod działania prawa. Za publikowane treści odpowiada ich autor, a konsekwencje niektórych zachowań mogą wykraczać daleko poza usunięcie komentarza czy zablokowanie profilu.