Dzień Hetmański w Tarnowie

start 25.09.2021 14:00

Rada Osiedla nr 1 "Starówka" w Tarnowie

koniec 25.09.2021 20:00

Lokalizacja: Tarnów

Łucznicy, rycerze, rzemieślnicy, kuglarze, muzycy i historycy upamiętnią w sobotę dwudziestego piątego września postać Wielkiego Hetmana Jana Amora Tarnowskiego.
W tym dniu obchodzony będzie po raz trzeci, zainicjowany przez Radę Osiedla nr 1 „Starówka” Dzień Hetmański. Tegoroczny zorganizowany jest dla uczczenia 460. Rocznicy śmierci Wielkiego Hetmana oraz 490. rocznicy zwycięskiej bitwy pod Obertynem. Tym razem odbędzie się w gościnnym Muzeum Etnograficznym w Tarnowie. Projekt jest finansowany z budżetu Tarnowa.

Dzień Hetmański w Tarnowie to cykliczne przedsięwzięcie organizowane z inicjatywy Rady Osiedla Nr 1 „Starówka” mające na celu upamiętnienie najwybitniejszej postaci w historii miasta Tarnowa Jana Amora Tarnowskiego – Hetmana Wielkiego Koronnego, Kasztelana Krakowskiego.

- Po raz pierwszy odbył się w roku 2018 z okazji 530. rocznicy urodzin Hetmana Jan Tarnowskiego oraz 460. rocznicy wydania wybitnego dzieła autorstwa Jana Tarnowskiego „ Rada sprawy wojennej”- wyjaśnia Ryszard Żądło, przewodniczący Rady Osiedla nr 1 „Starówka”. -Podczas drugiej edycji Dnia Hetmańskiego w 2019 roku odsłoniliśmy popiersie Jan Tarnowskiego i mural wg grafiki Wojciecha Gersona. Chcemy poprzez organizację Dni Hetmańskich popularyzować wśród mieszkańców Tarnowa i regionu postaci wybitnego hetmana, przedstawienia jego zasług dla Rzeczypospolitej oraz naszego miasta, godne upamiętnienie wybitnego męża stanu epoki renesansu oraz integracja środowisk tj. szkół oraz stowarzyszeń będących partnerami w realizacji tej szlachetnej idei.

Współorganizatorami wydarzenia są przede wszystkim rada Osiedla nr 1. „Starówka”, Muzeum Okręgowe w Tarnowie, a także Stowarzyszenie Zamek Tarnowski, Bractwo św. Jakuba, Fundacja Jana Hetmana tarnowskiego i II liceum Ogólnokształcące w Tarnowie. Wszyscy zadbali, by nie zabrakło atrakcji w tym dniu.

- Głównym wydarzeniem będzie turniej łuczniczy o Buławę Hetmańską, który rozpoczniemy o godzinie dziewiątej – informuje Ewa Kropiowska- Prezes Stowarzyszenia Zamek Tarnowski – nasz kolega Marek Czuba ze Stowarzyszenia Zamek Tarnowski wykonał trzy piękne buławy : złotą, srebrną i brązową, dla najlepszych zawodników. Powalczą o nie łucznicy z całej Polski.

Od godziny jedenastej w katedrze będzie można będzie można zobaczyć i poznać historię najpiękniejszego w Europie nagrobku Wielkiego Hetmana. Po złożeniu na nagrobku kwiatów z katedry wyruszy do Muzeum Etnograficznego barwny korowód prowadzony przez bractwa rycerskie.

W południe salwą z hakownicy rozpocznie się kolejna część Dnia Hetmańskiego. Podobnie jak turniej łuczniczy będzie się toczyć wokół Muzeum Etnograficznego w Tarnowie.

Rozpocznie ją spektakl Teatru Trójkąt z Zielonej Góry „ Czego nie wiecie o królach” . Aktorzy zaprezentują pierwszych władców, jako ludzi z „krwi i kości” z ich zaletami i przywarami. Przedstawią historię w atrakcyjnej formie za pomocą różnych technik teatralnych – wykorzystania teatru formy, lalek i rekwizytów, a także interakcji z widzem, czy tańca.

Po spektaklu w muzeum zaplanowano panel popularnonaukowy „ Jan Tarnowski- Hetman Wielki Koronny i Mąż Stanu” z udziałem dr. Andrzeja Gładysza z KU i dr. Krzysztofa Moskala, podczas którego zaprezentowany zostanie m.in. film o bitwie pod Obertynem.

Od dwunastej wokół muzeum odbywać się będą pokazy rzemiosł dawnych, pokazy rycerskie, kulinarne, nauka tańców dworskich, strzelanie z łuku, rzuty toporkiem i inne atrakcje – wszystko w klimacie historycznym. Program wzbogacą uczniowie II Liceum Ogólnokształcącego, którzy zaprezentują pieśni o Hetmanie oraz będą rozdawać jabłka hetmańskie i gazetki poświęcone bohaterowi tego wydarzenia.

Całość zakończy koncert w wykonaniu teatru Trójkąt „ Pieśni ucieszne z wykorzystaniem stylowego instrumentarium inspirowanego średniowieczem. W skład repertuaru wchodzą zarówno autorskie teksty i kompozycje, jak i klasyczne pieśni kojarzone z epoką. Całość występu spaja dowcipna konferansjerka i nieco wiedzy na temat instrumentów, a także obyczajowości średniowiecznej. Instrumenty wykorzystywane w koncercie to: Lira korbowa, kilka rodzajów fletów, domra, bębny, szałamaja, okaryny, lutnie, drobne instrumenty perkusyjne, lira germańska i inne.

Serdecznie zapraszamy – wstęp wolny.

 

Poniżej biogram Hetmana Jan Tarnowskiego do wykorzystania.

 

Jan Tarnowski - Hetman Wielki Koronny, Kasztelan Krakowski

 

Jan Tarnowski, syn Jana Amora Juniora i Barbary z Rożnowa, wnuczki słynnego rycerza Zawiszy Czarnego, potomek w linii męskiej Spycimira Leliwity założyciela miasta Tarnowa. Urodził się na zamku tarnowskim w 1488 roku. Urząd Hetmana Wielkiego Ko­ronnego otrzymał od króla Zygmunta Starego w 1527 roku i sprawował go z przerwami niemal do końca swego życia. Najważniejszy urząd w Rzeczypospolitej - Kasztelana Krakowskiego piastował od roku 1536. Był znakomitym wodzem i organizatorem zawodowej armii oraz teoretykiem wojskowości. Dzięki wojennym dokonaniom m.in. zwycięskimi bitwami pod Obertynem w 1531 r. i Starodubem 1535 r. zyskał sławę niezwyciężonego wodza. Tarnów odziedziczył w 1514 roku. U królów polskich: Zygmunta Starego i Zygmunta Augusta uzyskał potwierdzenie dawnych przywilejów oraz otrzymał nowe dotyczące zwolnienia od ceł i poboru opłat dla mieszczan tarnowskich. Za jego czasów rozbudowane zostały i częściowo przebudowane na sposób nowożytny fortyfikacje miejskie oraz Ratusz, fundował szkoły, wspomagał pisarzy i artystów. W latach 1554–1560 wydał instrukcje dotyczące gaszenia pożarów, organizacji obrony przed nieprzyjacielem i funkcjonowania miasta. Był jednym z największych właścicieli ziemskich w Koronie – posiadał 10 miast i ponad 120 wsi.

Z jego polecenia i własnym nakładem w 1558 roku drukarz Łukasz Andrysowic wydał w Tarnowie traktat hetmana zatytułowany „Consilium rationis bellicae” (Rada sprawy wojennej). Była to pierwsza książka wydana drukiem w Tarnowie. W tarnowskiej kolegiacie (dzisiejszej katedrze) ufundował renesansowe pomniki nagrobne dla zmarłych członków swojej rodziny: żony Barbary z Tęczyń­skich, ojca, brata i syna; które wykonał twórca Kaplicy Zygmuntowskiej w Katedrze Wawelskiej - Bartłomiej Berecci. Są to dzieła sztuki o wybitnej wartości, uważane przez historyków sztuki za jedne z najpiękniejszych rzeźb renesansowych na ziemiach polskich.

Hetman Jan Tarnowski zmarł w Wie­wiórce koło Dębicy w dniu 16 maja 1561 roku. Spoczywa w tarnowskim kościele katedralnym. Jego pomnik nagrobny wyrzeźbił Jan Maria Padovano.

Czujnym stróżem był zawsze Pospolitej Rzeczy;

Jej pożytek przed swoim miał na dobrej pieczy;

Jego dzielność i sprawa znaczna była w boju;

Znaczny jego porządek i rozum w pokoju.

Jan Kochanowski „O śmierci Jana Tarnowskiego” (fragment)

 

Komentarze (0)

Dodanie komentarza oznacza akceptację regulaminu. Treści wulgarne, obraźliwe, naruszające regulamin będą usuwane.

Wysyłając komentarz akceptujesz regulamin serwisu Tarnowska.tv prowadzonego przez Tarnowskie Media sp. z o.o. z siedzibą w Tarnowie jest administratorem twoich danych osobowych dla celów związanych z korzystaniem z serwisu. Zgodnie z art. 24 ust. 1 pkt 3 i 4 ustawy o ochronie danych osobowych, podanie danych jest dobrowolne, Użytkownikowi przysługuje prawo dostępu do treści swoich danych i ich poprawiania.